het Theater Festival
ma di wo do vr za zo
      31 01 02 03
04 05 06 07 08 09 10

“Malcolm X is een feestelijk kruisverhoor dat iedereen beroert.”

Juryrapport

“Koloniale geschiedenis, hoofddoekendebat, het geloof als splijtzwam: zowat alles knettert langs.”

De Standaard

Malcolm X

Junior Mthombeni, Fikry El Azzouzi & Cesar Janssens / KVS

De Afro-Amerikaanse activist Malcolm X is vandaag nog steeds even inspirerend als controversieel. Met straffe statements en een onmiskenbaar charisma eiste hij gelijke rechten en kwam hij op voor zijn islamitische geloofsovertuiging.

Wie zou Malcolm X geweest zijn moest hij in de 21ste eeuw leven? En waar zou hij vandaag voor strijden? Vanuit deze vragen vertrokken theatermaker Junior Mthombeni, schrijver Fikry El Azzouzi en componist Cesar Janssens voor hun voorstelling Malcolm X. Het resultaat is geen biografisch portret, maar een funky theaterconcert waarin Malcolm’s ideeën en momenten uit zijn leven omgezet worden naar street dance, hiphop, slam poetry en virtuoze jazzsolo’s. Met een multiculturele mix van meer dan twintig performers vertaalt deze meertalige en veelzijdige voorstelling de relevantie van Malcolm’s erfenis naar de stad vandaag.

Junior Mthombeni en Fikry El Azzouzi werkten al samen binnen het gezelschap SINcollectief. Ze werden beiden KVS huisartiest bij de aanstelling van nieuw artistiek leider Michael De Cock en kregen de opdracht een voorstelling te maken rond Malcolm X. César Janssens is autodidact multi- instrumentalist en componist en speelde lange tijd bij Raymond Van het Groenewoud. Hij kwam ook al verschillende keren verrassend uit de hoek met composities voor theaterwerk.

tekst Fikry El Azzouzi | regie Junior Mthombeni | muziek Cesar Janssens | van, met Pitcho Womba Konga, Said Boumazoughe, Jessica Fanhan, Rasif El Kaoui, Sabri Saad El Hamus, Sukina Abdul Noor, Muneera Rashida, Junior Mthombeni, Cesar Janssens, Steven Van Gool, Pieter van Bogaert, Frank Vaganée, Nico Schepers, Arne Demets, Babs Jobo, Karim Kalonji, Doris Bokongo Nkumu, Nathalie Bokongo Nkumu, Junior Akwety, Hassan Boufous, Onika Meugens-Henderson | Dramaturgie Kristin Rogghe, Tunde Adefioye | regie-assisentie, boventiteling Inge Floré | geluidsontwerp Steven Lorie, Patrick Van Neck | lichtontwerp Dimitri Stuyven | Kostuums Heidi Ehrhart | vertalers Trevor Perri, Anne Vanderschueren, Martine Wezenbeek, Isabelle Grynberg, Michaël Meert | video Omar Harrak Semati, Monir Ait Hammou, Hicham El Ghazi, Roland Dumbi-Kabangu (Laborartory) | choreografie Karim Kalonji | toneelmeester Jean Schols | productieleiding Nadia El Mahi | productie KVS i.s.m. Mestizo Arts Festival


Uit het juryrapport:

Drie jaar na Rumble in da jungle van het intussen opgedoekte SINcollectief laaft Malcolm X zich opnieuw aan een icoon van de Afro-Amerikaanse emancipatiestrijd. De aanpak is sterk vergelijkbaar als toen met Mohammad Ali. Een breed orkest maakt van de voorstelling meer een concert dan puur theater, en zo hoeven ook de ingeschoven scènes, solo’s en zang niet noodzakelijk één verhaal te vertellen. Malcolm X is jazz op alle fronten: een zelfbewust composiet van stemmen, inspiraties, artistieke tradities. Anders dan Elijah Muhammad – de charismatische voorganger van Nation of Islam, vertolkt door Sabri Saad El Hamus – wordt de figuur van Malcolm X zelfs niet fysiek belichaamd. Hij blijft een open vraagstuk, veeleer een gedachtengoed dan een afgelijnd individu. Zijn biografie vormt wel de verre bron voor de makers, maar wordt voortdurend doorgedacht naar Europa anno nu. Hoe organiseren minderheden zich vandaag nog? Is verzoening met de blanke macht wel de beste zet? En is geweld per definitie illegitiem, om het geen terrorisme te noemen?

Over de scherpte van die compositorische dramaturgie waren er in de jury mixed feelings. Dwingen alle scènes wel hun noodzaak af voor wat de makers willen vertellen? In enkele theatrale interventies raakt de karikatuur aan het lege cliché, terwijl de mededeling van andere solo’s juist ondersneeuwt in het poëtische schrijfplezier van Fikry El Azzouzi. Toch ging de jury overstag. Voor de weldadige collectieve energie van spelers, slammers en muzikanten. Voor de onvertoonde wisselwerking tussen het confronteren en het verleiden van de zaal, die uiteindelijk resulteert in een staande ovatie. Voor de veelzijdige actualisering van een onderbelichte canon, juist omdat hier heel andere stemmen het woord nemen. Malcolm X is een feestelijk kruisverhoor dat iedereen beroert.

Geen andere voorstelling is afgelopen seizoen in zoveel gesprekken blijven terugkomen. De betekenis van Malcolm X overstijgt dan ook zijn eigen creatie. De voorstelling typeert voor de jury niet alleen een nieuwe etappe in de zoektocht van stadsgezelschappen naar wie ze vertegenwoordigen, of het geslaagde openingsseizoen van de KVS onder Michael De Cock. Bovenal staat ze in het brandpunt van alle gevoelige debatten die vandaag vaak nog altijd te veel eenrichtingsverkeer blijven: over religie, white supremacy, meervoudige culturele identiteiten. Malcolm X staat daarin zeker niet alleen, maar wist als geen ander openbaar debat op te wekken, net omdat ze – op het grote podium – de blanke meerderheid in theater voor één keer tot voorwerp maakt. Voor, tussen of tegen: theater dat op die manier iedereen tot een positie dwingt, blijft uitzonderlijk.

KVS BOX
KVS BOL
categorie 1: €20 / €17 / €9
categorie 2: €17 / €13 / €9

Let op! De ticketverkoop voor Malcolm X gaat via het bespreekbureau van KVS.
genre:
duur: 135 min.
taal: NL, FR, EN, AR gesproken | NL, FR, EN boventiteld