het Theater Festival

03 SEP - 13 SEP 2020 BRUSSEL

TICKETVERKOOP START OP 06 AUG

Leve het theater en haar toeschouwers

‘Dit is ons publiek’, schreeuwde de theatersector van Facebook tot het Vlaams Parlement. Was de bevoegdheid Cultuur jarenlang het ondergeschoven kindje, dan staat het sinds vorig najaar in het brandpunt van de politieke actualiteit. Toeschouwers beklommen podia om hun solidariteit te tonen met het protest tegen de cultuurbesparingen, vlot communicerende acteurs en theaterdirecteurs vertaalden die boodschap naar de brede massa, profielfoto’s werden opgeslokt door gele banners. Het belang van een florerende theatercultuur leek glashelder aangetoond, de weg naar een anti-kunstdiscours zoals in Nederland (vooralsnog) afgewend.

En toen kwam corona. De theaters en cultuurhuizen waren de eersten om hun deuren dicht te gooien. De voorbije weken en maanden werden golden oldies geserveerd als ‘podium aan huis’ en experimenteerden gezelschappen met Zoomtheater. Het zijn nobele projecten, maar laten we eerlijk zijn: het theater verloor er ook een beetje haar hart mee. De live beleving, de rechtstreekse communicatie van mens tot mens, de hier-en-nu-ervaring die woorden doet zinderen door de lucht en dans laat kleven op ons netvlies: bij al die online initiatieven hebben we het enorm gemist.

Gelukkig werden ondertussen ook plannen gesmeed voor een geleidelijke heropening van de theaters, van een gevierendeelde zaalcapaciteit tot voorstellingen in openlucht met hoofdtelefoons. Maar komt er ooit weer een moment waarop we massaal samen in het pluche kunnen duiken, en zo ja, wanneer? Of is die collectieve samenzwering die het theater zo uniek maakt, waarbij we in grote groep schouder aan schouder tijd en ruimte delen, voor langere tijd voorbij – wie weet zelfs voorgoed?

Pas als er iets verloren dreigt te gaan of er niet meer is, besef je wat je mist. Hoe overleeft het publiek zonder de (podium)kunsten? En hoe zou de toekomst van het theater eruitzien zonder instroom van vers bloed en spannende experimenten, niet ondenkbare gevolgen van de (ondertussen gelukkig afgewende) besparingen op de projectsubsidies?

Laat deze ongeziene lockdown zowel de theaterhuizen als de nieuwe politieke beleidsploeg inspireren om oplossingen te formuleren voor enkele kwesties die al jarenlang meegaan. We denken aan de (over)productie en (onder)spreiding van veel theatervoorstellingen, maar vooral ook aan de noodzaak van betere talentontwikkeling en fair pay. Want zowel de cultuurbesparingen als de coronacrisis bewezen eens te meer dat net de kleinere gezelschappen en de individuele kunstenaars, zelfstandig of freelance, in de meest precaire situaties werken. Terwijl het voor de vernieuwing van de podiumkunsten net zo belangrijk is dat er ook voor hen kansen blijven bestaan in het post-coronatijdperk.

En laten we alsjeblieft ook de realiteit buiten het theater niet vergeten. Niet toevallig zijn de meest kwetsbare burgers (mensen in armoede, vluchtelingen, daklozen, hoogbejaarden, psychisch kwetsbaren) de grootste slachtoffers van deze crisis. Terugkeren naar business as usual is geen optie meer. De nood aan een daadkrachtig sociaal beleid, dat het welzijn van mens en planeet centraal stelt, is groot.

(… Download het volledige juryrapport in de rechterkolom …)

De jury van Het TheaterFestival 2020 – Evelyne Coussens, Charlotte De Somviele, Ciska Hoet, Filip Tielens, Pieter T’Jonck, Mia Vaerman en Karel Vanhaesebrouck. Met dank aan Mahdieh Fahimi.